სანამ ინტერვიუს გავეცნობოდეთ ცოტა რა მარკუს მილერის შესახებ
ვილიამ ჰენრი მარკუს მილერი დაიბადა 1959 წლის 15 ივნისს ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, ამერიკაში. მუსიკის თავდაპირველი თეორია, პრაქტიკა და გაკვეთილები მიიღო ორღანისტი და საეკლესიო გუნდის დირექტორი მამისგან. მარკუსის პირველი მუსიკალური ინსტრუმენტი რომელზეც ის უკრავდა იყო ფლეიტა. რაღაც დროის შემდეგ, ჯერ კიდევ სკოლაში, დაიწყო სი-ბემოლ კლარნეტის შესწავლა. სკოლის შემდეგ კი ის შედის მუსიკის და ხელოვნების უმაღლეს სასწავლებელში, კლარნეტის კლასში. თავდაპირველად ბას-გიტარას მან ხელი მოჰკიდა 13 წლის ასაკში, როცა ის უკრავდა ადგილობრივ ფანკ-ჯგუფებში. მარკუსი ყოველთვის ავლებდა პარალელს ბას-გიტარასთან, იმ ცოდნის გამოყენებით რომელიც მას კლარნეტის დაკვრისას ჰქონდა. პირველი ნაშრომი როგორც ბასისტის, მან კოლეჯში სწავლის დროს ჩაწერა. ამის შემდეგ მან რაღაც დროით მიატოვა კლარნეტზე დაკვრა, თუმცა ის ამ საქმიანობას 7 წლის შემდეგ მიუბრუნდა. ზუსტად მუსიკის შესწავლის წლებში ის გაეცნო ისეთ ადამიანებს, როგორებიც არიან : მაილს დევისი, დევიდ სენბორნი, ჯორჯ ბენსონი, ლუთერ ვანდროსი... 1981 წელს ის გახდა მაილს დევისის ჯგუფის წევრი და ორი წელი გაატარა ტურნეებში. რაღაც დროის შემდეგ მილერმა დაიწყო სხვა მუსიკოსების პროდიუსირება. მისი პირველი სერიოზული ნაშრომი იყო დევიდ სენბორნის ალბომი Voyeur, რომელმაც მიიღო გრემი. მარკუს მილერი და დევიდ სენბორნი ამის შემდეგ კიდევ მუშაობდნენ ერთად და მათ შექმნეს კიდევ რამოდენიმე კარგი ალბომი, ერთ-ერთია Inside, რომელმაც ასევე მიიღო გრემი - 2000 წელს. მარკუს მილერს და მაილს დევისს აქვთ ბევრი ცნობილი კომპოზიცია და ალბომი შექმნილი, ჩაწერილი, მაგალითად : TuTu რომელიც ერთად დაწერეს, The Man With The Horn, We Want Miles, Star People, Music From Siesta, Amandla, ასევე ჯაკო პასტორიუსის გარდაცვალების შემდეგ Mr.Pastorius... მარკუს მილერი უკრავს : Jazz, Jazz Fusion, R&B, Rock, Funk... იმის გარდა რომ ის უკრავს ბას-გიტარაზე, მარკუს მილერი ასევე არის ბენდის ლიდერი, კომპოზიტორი, პროდიუსერი, კარგადაც მღერის, უკრავს საქსაფონზე, კლარნეტზე, ბას-კლარნეტზე, პიანოზე, ელექტრო პიანოზე, ორღანზე, სინთეზატორზე, აკუსტიკურ და ელექტრო გიტარაზე... მან დიდი კვალი დატოვა ''სლეპის'' განვითარებაში. მარკუს მილერი დღესდღეისობით არის (ერთ-ერთი) საუკეთესო მუსიკოსი და ბას-გიტარისტი მსოფლიოში.
ინტერვიუ
ეს თქვენი სიტყვებია: "დღეს ბევრი კარგი მუსიკოსია გარშემო, მაგრამ დიდი ხანია, რაღაც განსაკუთრებულად მძლავრი მუსიკა არ მომისმენია. ეს ალბათ იმ ეპოქის ბრალია, რომელშიც ჩვენ ვცხოვრობთ". წმინდა მუსიკალურ კონტექსტში რას ნიშნავს თქვენთვის "მძლავრი მუსიკა" და რაა ჩვენი ეპოქის ის მახასიათებლები, რაც შემოქმედსა და მის კრეატიულ ენერგიას შორისაა ჩამდგარი
მგონი, მართლა ჩემი სიტყვები უნდა იყოს... აი, რას ვიტყოდი: მძლავრი მუსიკა ადვილად შეიგრძნობა. როდესაც ჯეიმზ ბრაუნი პირველად გამოჩნდა სცენაზე, ის იმდენად მძლავრი იყო, რომ ყველა დანარჩენი ჯეიმზ ბრაუნივით ცდილობდა ემღერა და როდესაც Sly and the Family Stone გამოჩნდა, ყველამ გიჟურად დაიწყო ჩაცმა თავისი "აფროვარცხნილობით" და ასე შემდეგ; როდესაც ჯონ კოლტრეინმა ჯაზი "გაათავისუფლა" და თავისუფალი ფორმები შესთავაზა მსმენელს, ის ძალაუნებურად მთელ მოძრაობას ჩაუდგა სათავეში; ყველა ცდილობდა მისთვის მიებაძა; ან კიდევ, გავიხსენოთ ჰერბი ჰენკოკი თავისი ჯაზ-ფანკით, ფრინსი ან თუნდაც მაიკლ ჯექსონი.. ყველა ეს მუსიკოსი იმიტომ იყო ასეთი მნიშვნელოვანი, რომ ერთხელ თუ მოისმენდი მათ მუსიკას, ვეღარ დაივიწყებდი. ის ძვალ-რბილში აღწევდა და იქ რჩებოდა. განვაგრძოთ: მაილზ დევისი აიღეთ... მან ბევრჯერ, ძალიან ბევრჯერ მოახერხა ამის გაკეთება; ოთხჯერ თუ ხუთჯერ შეძლო ასეთი მძლავრი გრძნობების გაღვიძება ადამიანებში. აი, სწორედ ამას ვუწოდებ მძლავრ მუსიკას. დღეს კი მე აღარ მესმის ისეთი მუსიკა, რომელსაც ახალი ფორმების შექმნა და თავის გარშემო სხვების თავმოყრა შეუძლია. შესაძლოა, ეს იმიტომ ხდება, რომ დღეს უფრო დიდია არჩევანი, ვიდრე ეს ადრე იყო. ის დრო წავიდა, როდესაც მხოლოდ ერთ მუსიკოსს უსმენდი ხოლმე მთელი დღეების განმავლობაში. ოცი წლის წინ ტელევიზორს ჩართავდი თუ არა, მაშინვე მაიკლ ჯექსონს გადაეყრებოდი. მედია ნაწილობრივ ხელს უწყობდა და უწყობს კიდეც ყველაფერ ამას, მაგრამ, ამასთან ერთად, შენც უნდა გქონდეს რაღაც ისეთი, რაც უეჭველია და ძალიან მძლავრი. აი, სწორედ ასეთ მუსიკას ვეძებ მე.
რატომ უნდა ველოდოთ მაინცდამაინც ახალს და მძლავრს მუსიკის ყოველი მოსმენისასი რა აუცილებელია, ასე მიუდგე მუსიკას ან ზოგადად კულტურასი
შესაძლოა, ასე არ არის, მაგრამ ჩვენ ხომ ადამიანები ვართ. ჩვენ ყოველთვის ძლიერი ლიდერებისკენ ვიხრებით. როდესაც ისტორიულ წიგნებს ვკითხულობთ, ჩვენ ხომ უბრალოდ კარგი ადამიანების შესახებ არსებულ წიგნებს არ ვირჩევთი ჩვენ ლიდერებზე ვკითხულობთ, არა აქვს მნიშვნელობა ცუდები არიან ისინი თუ კარგები. სწორედ ეს გვიზიდავს. როდესაც საზოგადოება რაიმე პრობლემის წინაშე დგას, ის იმ ადამიანებს ეძებს, ვინც ძლიერები და თავის თავში დარწმუნებულები არიან. ვფიქრობ, რომ ასე ვართ დაპროგრამებულები. ჩვენ სულ ლიდერების ძებნაში ვართ და ჯაზშიც ასეა. არ ვიცი, ეს ერთადერთი სწორი გზაა თუ არა, მაგრამ ეს ასეა და ვერაფერს იზამ.
წარსულის დიდი მუსიკოსები ახალ-ახალ არჩევანს ამატებდნენ ჯაზის იდიომს და ამით ისინი შესაძლებლობების კარს ღიას ტოვებდნენ შემდეგი თაობებისთვის. ზუსტად ამ მუსიკალურ კონტექსტში თქვენ და თქვენი თაობის მუსიკოსები რას უტოვებთ შემდეგ თაობებსი
ის, რისი დატოვებაც მე მინდა, ვიტყოდი, რომ გახსნილი წიგნია, შესაძლებლობებით სავსე წიგნი. ჩემი მოსმენის შემდეგ თქვან, მარკუს მილერი გამუდმებით ცდილობდა რაიმე ახალით გაემდიდრებინა თავისი მუსიკაო. მე ვცდილობ, ჩემი მუსიკა გახსნილი დავტოვო იმისთვის, რომ თქვენ გაიგოთ, - სწორედ ესაა ის, რაც ჯაზს აცოცხლებს; შესაძლებლობებით სავსე გადაშლილი წიგნი. ჯაზმა დროს გაუძლო და თუ დაინტერესდებით, რატომ მოხდა ასე, გეტყვით, რომ ყოველთვის, როდესაც ის ჩასვენების პირას იდგა, ვიღაც ახალი მოდიოდა თავისი დროისთვის დამახასიათებელი მუსიკალური იდეებით, ჯაზთან აზავებდა ამ იდეებს და ასე აძლევდა მას ახალ სიცოცხლეს. 20-30-იან წლებში ადამიანები ჯაზზე ცეკვავდნენ და ეს აბსოლუტურად ნორმალურად აღიქმებოდა, სანამ ჩარლი პარკერი და დიზი გილესპი არ მოვიდნენ და თქვეს: "აი, ახლა ამას მოუსმინეთ, ამ რთულ მუსიკას, ჯაზის ამ გართულებულ ვერსიას!" - ხალხმაც აიტაცა ეს მუსიკა. შემდეგ მაილზი მოვიდა ჯაზის "ქუულ" ვერსიით. მას მოჰყვნენ ლუ დონალდსონი, ლი მორგანი და ჰერბი ჰენკოკი. მათ თქვეს: "ფანკზე რაღას იტყოდით"? შემდეგ კოლტრეინმა თქვა: "აი, ასეთი ჯაზიც არის შესაძლებელიო" და ასე დაიწყო კიდევ ერთი ახალი ერა. მერე კი დადგა დრო, როდესაც ჯაზი თითქოსდა ჩიხში მოექცა და გასასვლელი აღარსად ჰქონდა, რადგანაც კოლტრეინმა მელოდია და იმპროვიზაცია უკვე უმაღლეს საფეხურზე აიყვანა. შესაბამისად, გაჩნდა კითხვა: ახლა რაღა უნდა ვაკეთოთი მაგრამ აი, უეცრად გამოჩნდა ჰერბი ჰენკოკი ჯაზის თავისი ვერსიით და ყველაფერი თავიდან დაიწყო. ეს ფენიქსის ისტორიასავით ლამაზი ამბავია. ყოველთვის, როდესაც ჯაზი ჩასვენების პირას იდგა, მოვიდოდა ვიღაცა ისეთი, ვინც ისევ მაღლა აისვრიდა მას. სწორედ ესაა ჯაზის ხიბლი - სულ განახლების პროცესში იმყოფება. დღეს კი უკვე ჰიპ-ჰოპი გვაქვს და ის თითქოს ისევ ეხმარება ჯაზს ამოსუნთქვაში, თუმცა ისეთი ძლიერი არაა, როგორც თავის დროზე ფანკი, მაგრამ ის მაინც ახალ სიცოცხლეს აძლევს ჯაზს. ახლა ჩვენ ველოდებით, რა მოხდება შემდეგ. აი, სწორედ ეს მინდა გადავცე მომავალ თაობას, მათ კი თვითონ გადაწყვიტონ, თუ რა იქნება შემდეგ...
შეგიძლიათ გვითხრათ, თუ რა მიმართულებით მიჰყავთ მათ ჯაზიი
ვერ გეტყვით. მე ვიცი, მე საით მინდა რომ წავიდეს. მსოფლიოს გარშემო ბევრს ვმოგზაურობ და ვხვდები, რომ ჩვენი პლანეტა სულ უფრო და უფრო პატარავდება; და აი, მე დღეს იმ მუსიკალურ სივრცეში ვიმყოფები, რომელიც ჩემთვის უცნობია და, მიუხედავად ამისა, მაინც არ მეუცხოვება ის. ოცი წლის წინ ეს ასე არ იყო. თქვენი მუსიკა ჩემთვის ისე ჟღერს, რომ მის გამოყენებაზე ვიფიქრებდი.
ზოგი მუსიკოსი და კრიტიკოსი ამტკიცებს, რომ არ არის აუცილებელი, ყველა დიდმა მუსიკოსმა ჯაზი ახალი შენაკადების მეშვეობით განავითაროს. მათი აზრით, ჯაზს ჯერ კიდევ აქვს იმის შინაგანი რესურსი, რომ საკუთარ სიღრმეში მოიძიოს სიახლეები ისე, რომ თავისსავე შექმნილ კლიშეებს არ დაეყრდნოს. რას იტყოდით ამაზეი
როგორც უკვე გითხარით, მე მგონი, ეს ადამიანის ბუნებას ეწინააღმდეგება. ჩვენ ყოველთვის გვყავს ვიღაც, ვინც სამყაროს ახალი კუთხით დაგვანახებს და ეს ყველაზე კარგი რამაა ცხოვრებაში. რა თქმა უნდა, არიან ადამიანები, რომლებიც ტრადიციას მიჰყვებიან, აგრძელებენ მას და ეს ძალიანაც კარგია. ეს საშუალებას გაძლევს, რომ ტრადიცია კიდევ ერთხელ დააფასო. მაგრამ თუ ვიღაც ახალი სახე გამოჩნდება ჯერ არგაგონილი მუსიკით, იმას მაინც ვერაფერი შეედრება. თუნდაც ის ადამიანი ავიღოთ, ვინც ახლა ამერიკის პრეზიდენტობის კანდიდატია - ბარაკ ობამა. ის ისეთ რამეებს ამბობს, რაც მე აქამდე არავისგან მსმენია და მსგავსი შეგრძნებაც არასდროს მქონია ცხოვრებაში. მართალია, იყო მარტინ ლუთერ კინგი, მაგრამ იმ დროს მე მხოლოდ რვა თუ ცხრა წლის ვიყავი. მოზრდილ ასაკში კი ასეთი რამ არავისგან მსმენია. ახალი შესაძლებლობების გაჩენის შანსი გაჩნდა იმიტომ, რომ ობამა ახლებურად გვიჩვენებს სამყაროს. ბარაკამდე ბევრი დიდი ლიდერი გვყავდა, მაგრამ ისინი ყოველთვის ძველის ახლებურად დანახვას გვთავაზობდნენ და ჩვენ მათი მადლობელები უნდა ვიყოთ. დღეს კი სულ სხვა მოლოდინია. როდესაც მაილზ დევისმა და ჩარლი პარკერმა ბი-ბოპის დაკვრა დაიწყეს, ისეთი ემოციები აღძრეს ადამიანებში, რომ მხოლოდ ტრადიციულის დაკვრით ისინი ამას ვერ მოახერხებდნენ. ტრადიცია ფასეულია, მაგრამ... იცით, ეს ყველაფერი პირველი სიყვარულივითაა. ამაზე უფრო ძლიერი გრძნობა კიდევ არის ცხოვრებაში? შეიძლება შემეკამათოთ, მაგრამ, უკაცრავად და, როდესაც პირველად მიხვდები რომ შეყვარებული ხარ, მაშინ თითქოს ყველაფერი უეცრად ყირაზე დგება. მუსიკაშიც ასეა. ვიმეორებ, ჩვენ გვყვანან დიდი მუსიკოსები, ვინც ტრადიციულ ჯაზს უკრავს. ეს დიდებულია და სასიამოვნო, მაგრამ ის ისე აღარ ჟღერს როგორც პირველად.
"ორმოცდაათიან წლებში მსოფლიო დაქლიავებული იყო. სამოციან წლებში - საკაიფო. სამოცდაათიანსა და ოთხმოციან წლებში ჩვენ ვცდილობდით გაგვერკვია, თუ რას ნიშნავდა სიტყვა "საკაიფო", რომლითაც სამოციან წლებს ვახასიათებდით. ოთხმოცდაათიან წლებში კი ჩვენ ისევ ორმოცდაათიან წლებს დავუბრუნდით," - ასე თქვა რიჩი ჰევენსმა. სად ვიმყოფებით ჩვენ დღეს, ახალი საუკუნის დასაწყისში?
ძნელია დღეს რაიმეს თქმა იმიტომ, რომ ახლა ჩვენ რეალობას მოკლებულ, მაგრამ შესაძლებლობებით სავსე დიდებულ ისტორიულ მონაკვეთზე ვიმყოფებით. დღეს ყველაფერია შესაძლებელი, რადგან ობამა ჯერ პრეზიდენტი არ არის. ის დიდებულ სიტყვებს ამბობს და ეს ყველას ძალიან მოგვწონს. თუ ობამა პრეზიდენტად აირჩიეს, მას მოუწევს თვალი გაუსწოროს რეალობას და ყველაფერი, რასაც ახლა გვპირდება, რეალობად უნდა აქციოს. ეს ძალიან, ძალიან ძნელი იქნება. დღეს კი, რაც გაგვაჩნია, მხოლოდ და მხოლოდ შესაძლებლობებია.
რას ნიშნავს თქვენთვის ფრაზა "გასულიერებული მუსიკა"? ამას იმიტომ გეკითხებით, რომ ბევრი მუსიკოსი საკმაოდ უხალისოდ საუბრობს იმაზე, თუ რას და როგორ აკეთებს მუსიკის შექმნის პროცესში და ამის სანაცვლოდ სულიერებას და ზეადამიანურ ძალებს აწერს ყველაფერს.
ჩემთვის, უპირველეს ყოვლისა, მნიშვნელოვანი ხელოსნური მონაცემების დახვეწაა; ტექნიკა, ჰარმონია, მელოდია, რიტმი. მე ვცდილობ ეს ყველაფერი ისე გავაზავო ერთმანეთში, როგორც ეს აქამდე არავის გაუკეთებია. როდესაც ამ პროცესს ვასრულებ, მხოლოდ მაშინ ვიწყებ შთაგონების ძებნას, რათა კიდევ უფრო გავაუმჯობესო და დავხვეწო ის, რაც შევქმენი. ზოგჯერ ამას ვახერხებ ხოლმე, ზოგჯერ კი ყველაფერი "ხელოსნურ" დონეზე რჩება. ზოგჯერ, თუ საკმარისი ენერგია ჩადე ამ ყველაფერში, შეიძლება... კარგი, აი, მაგალითად: შეიძლება ჩვენ სამი კვირა ვატაროთ რეპეტიციები, მაგრამ ყველაფერი კარგად არ გამოგვივიდეს. მერე კი, სცენაზე გავდივართ და ყველაფერი მოულოდნელად იცვლება; მუსიკა შეუფერხებლად მოედინება. როდესაც მსმენელისათვის ვუკრავთ და მუსიკის მეშვეობით ვახერხებთ ადამიანების გაერთიანებას, ეს სულ სხვა რამეა. ასე რომ, ჩვენ ნოტებზე ვმუშაობთ თვეების განმავლობაში, რაც ყოველთვის არცთუ ისე სახალისოა. უბრალოდ, ნოტებზე ბეჯითი მუშაობა გვაძლევს იმის შანსს, რომ ყველაფერი ერთად შევკრიბოთ და სცენაზე რომ გავალთ, სწორედ იქ შეიძლება მოხდეს რაღაც საინტერესო. ყველაფერს ორი მხარე აქვს... არიან მუსიკოსები, ვინც მხოლოდ ღმერთის მიერ ნაბოძებ ნიჭს ეყრდნობა, მაგრამ შენ შენი სამუშაოს ნაწილიც უნდა გააკეთო. ღმერთი შენც გაკისრებს პასუხისმგებლობას; ის თითქოს გეუბნება: "ნუ მთხოვ, რომ ყველაფერი შენს მაგივრად მე ვაკეთო. მე საკმარისს მოგცემ, მაგრამ ყველაფერი დანარჩენი შენს ხელთაა!"
თქვენ მუსიკას ბევრნაირი მსმენელი ჰყავს, მაგრამ მსმენელი მსმენელია და მას უყვარს, როდესაც ნაცნობ თემებს ისმენს ხოლმე. რა სიხშირით ცდილობთ არატრადიციული მიდგომის დანერგვას "ლაივების" დროს თქვენივე მსმენელის გამოწვევის მიზნითი
ყოველ საღამოს. აი, როგორ ვაკეთებ ხოლმე ამას: თავიდან მე მათ ნაცნობ თემებს ვასმენინებ; თემებს, რომელთა მოსმენისას მათ შეუძლიათ თქვან: "ჰო, მე ვიცი ეს მელოდია!" ეს ნორმალური რეაქციაა. მერე კი, უეცრად, შუა კომპოზიციაში ისინი თავის ფხანას იწყებენ: არა, მე ასე არ მახსოვდა ეს თემა. ეს იმიტომ, რომ ჩვენ კომპოზიცია გავშალეთ, კიდევ უფრო ჩავუღრმავდით მას. მერე კი ჩვენ კვლავ მსმენელისათვის ნაცნობ ტერიტორიას ვუბრუნდებით, საიდანაც ყველაფერი დაიწყო. "ლაივების" დროს დაკრულს ეს ბალანსი უნდა შეუნარჩუნო. ზოგი მუსიკოსი სცენაზე დგომისას სრულიად მოულოდნელ მუსიკას გთავაზობს და შენ სპონტანურად, ყოველგვარი მომზადების გარეშე, უნდა შეეცადო ამ მუსიკაში ორიენტირებას. ასეთ დროს ბევრმა მსმენელმა არ იცის, თუ როგორი რეაქცია უნდა ჰქონდეს მოსმენილზე. მეორე მხრივ კი არის მუსიკა, რომელიც შენთვის კარგად ნაცნობია, სადაც შენ იცი, თუ რა მოხდება, შენ შეგიძლია აჰყვე მას, იმღერო, იცეკვო, რადგანაც ის შენი ნაწილია და სწორედ ასეთი მუსიკის დაკვრა მომწონს. კონცერტის დროს მე შენ გაძლევ იმას, რასაც შეგიძლია მოეჭიდო, გთავაზობ ნაცნობ მელოდიებს, მაგრამ, ამავე დროს, თემის განვითარების სხვა შესაძლებლობებსაც გასმენინებ.
როდესაც, ვთქვათ, ჰერბი ჰენკოკი მუსიკაში არსებულ ამოუწურავ შესაძლებლობებზე საუბრობს, მესმის, რომ ის გულისხმობს არა მარტო აკუსტიკურ რეალობას, არამედ იმასაც, თუ როგორ წარმართავ შენ საკუთარ ცხოვრებას. რას აკეთებთ თქვენ იმისთვის, რომ კრეატიული დარჩეთ და მუდმივად გახსნილი იყოთ არსებული შესაძლებლობების მიმართ, თუ მხედველობაში მივიღებთ თქვენს აბსოლუტურად არანორმალურ განრიგს და ცხოვრების წესსი
მინდა, რომ ცხოვრებიდან ყველაფერი გამოვწურო, რისი გამოწურვაც შემიძლია. არ მინდა თუნდაც ერთი წამის დაკარგვა და ამიტომაც ჩემთვის ყოველი მომენტი რაიმე ახლის კეთების შესაძლებლობაა. ასე ვარ მოწყობილი და მგონია, რომ ნაწილობრივ ეს იმ ადამიანების წყალობითაა, ვისაც მე ვუსმენდი და ვბაძავდი ახალგაზრდობაში. ჰერბი ჰენკოკი, მაილზ დევისი... ეს ის ადამიანები არიან, ვისაც მე თვალს არ ვაცილებდი და გამუდმებით ვესაუბრებოდი ხოლმე. მაილზი მუდამ „ჩართული" იყო. ჰერბიც სულ მუდამ „ჩართულია". ჰერბის რომ უსმენ, ფიქრობ, რომ მისთვის ზღვარი საერთოდ არ არსებობს. წარმოგიდგენიათ, მან წლის საუკეთესო ალბომისათვის "გრემი" აიღო. საუკეთესო ჯაზ-ალბომისათვის კი არა, წლის საუკეთესო ჩანაწერისთვის! მხოლოდ ჰერბის შეუძლია ეს, იმიტომ, რომ ის ძლიერი და გახსნილი სულის ადამიანია და მას ძალუძს ასეთი რამეების კეთება. ის ნამდვილი ჯადოქარია. მე კი ვცდილობ, ყურადღება გავამახვილო იმაზე, რაც ჩემგან შეიძლება დადგეს და დანარჩენ ყველაფერს უგულებელვყოფ. როცა პატარა ვიყავი (მე ნიუ-იორკის მუშათა კლასის ოჯახში დავიბადე), ჩემებს ვეუბნებოდი, მუსიკოსი მინდა გამოვიდე-მეთქი, ისინი დამცინოდნენ. მუსიკოსი ან კალათბურთელი - ეს ყველა ჩემი უბნელი ბიჭის ოცნება იყო. მაგრამ მე ისე მიყვარდა მუსიკა, რომ დაცინვას ყურადღებას არ ვაქცევდი. ისინი მეუბნებოდნენ: "მარკუს, შენი მუსიკოსობა თითქმის შეუძლებელია", მაგრამ მე მათ არ ვუჯერებდი. ისე ვიყავი მუსიკაზე „დაციკლული", რომ არც კი მესმოდა, რას მეუბნებოდნენ. საკუთარ თავს ვუთხარი: "შესაძლებელია, მე ეს ნამდვილად ვიცი". თავში "საუნდს" ვატარებდი, მარკუს მილერის "საუნდს". როდესაც ჩემს ადრეულ ჩანაწერებს ვუსმენ, დღეს ჩემთვის ეს ყველაფერი საშინლად ჟღერს და ყველაფერი ძალიან ცუდია, მაგრამ მაშინ მე ეს არ ვიცოდი იმიტომ, რომ მხოლოდ ჩემს სიღრმეში არსებულ "საუნდს" ვუგდებდი ყურს. შემდეგ კი, ნელ-ნელა, წლიდან წლამდე, მე მივუახლოვდი იმ "საუნდს", რაც ბავშვობაში მქონდა თავში.
დღესაც თვალებს ხუჭავთ ხოლმე მელოდიის დასაძებნად, თუ რაიმე ახალი ტექნიკა მოიფიქრეთ ამისთვისი
დღესაც თვალებს ვხუჭავ ხოლმე. მე ბგერაზე ვმუშაობ და თუ თვალები გახელილი დამრჩება, ამ დროს შეიძლება ხელი შემეშალოს. სინათლე, საგნები და კიდევ ვინ მოთვლის რამდენი რამ... თვალებს რომ დახუჭავ, ყველაფერი გეხსნება. თუ გინდა, რომ თვალდახუჭულმა დაინახო, უფრო ყურადღებით უნდა ისწავლო მოსმენა.